Hoe sluit u een arbeidsovereenkomst af met uw werknemer?

Eén van de belangrijkste gevolgen van de Wnra is dat de (eenzijdige) aanstelling van een grote groep ambtenaren van rechtswege (automatisch) wordt omgezet in een (tweezijdige) arbeidsovereenkomst. U kunt als overheidswerkgever gebruik maken van deze automatische omzetting, maar u kunt er ook voor kiezen om al uw huidige medewerkers een arbeidsovereenkomst ter ondertekening voor te leggen. Medewerkers die een voorgelegde arbeidsovereenkomst niet tekenen, krijgen alsnog een arbeidsovereenkomst van rechtswege. Tegen een arbeidsovereenkomst van rechtswege kan geen bezwaar worden gemaakt.

Van aanstelling naar overeenkomst

Of u voor uw huidige medewerkers nu kiest voor de automatische omzetting of voor het aanbieden van arbeidsovereenkomsten ter ondertekening, feit is dat de eenzijdige aanstelling verdwijnt. Met het afsluiten  van een arbeidsovereenkomst kunnen partijen bestaande afspraken herbevestigen of herzien. Daarnaast kan via de arbeidsovereenkomst de gebondenheid aan de toekomstige cao afgesproken worden.

Ambtenaren die ná de inwerkingtreding van de Wnra in dienst treden, krijgen géén aanstelling meer. Met hen wordt direct een arbeidsovereenkomst gesloten. 

Belangrijk voor u als werkgever om te weten, is dat de bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek over arbeidsovereenkomsten (titel 10 van boek 7 BW) van toepassing worden op de arbeidsovereenkomsten. Het Burgerlijk Wetboek bevat onder andere regels over proeftijd, vakantiedagen, opzegtermijnen en ontslag.

Wat is een arbeidsovereenkomst?

In een arbeidsovereenkomst staan de afspraken die u en uw werknemer maken over het werk. Onder een schriftelijke arbeidsovereenkomst staan handtekeningen van zowel de werkgever als de werknemer. Een arbeidsovereenkomst is tweezijdig: het is een contract, gebaseerd op wilsovereenstemming tussen werkgever en werknemer. Dit is zo bepaald in het Burgerlijk Wetboek.

Wat staat er in ieder geval in een arbeidsovereenkomst?

De arbeidsovereenkomst is een overeenkomst waarbij de werknemer verklaart om arbeid te verrichten in dienst van de werkgever. De werkgever verklaart hier loon tegenover te stellen. De overeenkomst wordt gesloten voor bepaalde of onbepaalde tijd en kan worden aangevuld met andere afspraken tussen werkgever en werknemer (zie ook: artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek).

De arbeidsovereenkomst bevat in ieder geval de volgende elementen:

  • Twee partijen (werkgever en werknemer).
  • Verplichting tot het (door de werknemer zelf) verrichten van arbeid.
  • Een gezagsverhouding: de werknemer is in dienst van de werkgever. Daarbij kan de werkgever de werknemer opdrachten geven over het werk en de werkinhoud bepalen.
  • Loon. Een vrijwilliger heeft namelijk geen arbeidsovereenkomst.

Hoe sluit u een arbeidsovereenkomst af?

Houd bij het afsluiten rekening met het volgende:

  • U sluit een arbeidsovereenkomst af voor bepaalde tijd (tijdelijk contract) of onbepaalde tijd (vast contract).
  • Volgen tijdelijke arbeidscontracten elkaar direct of binnen 6 maanden op, dan ontstaat na een periode van twee jaar óf bij een vierde contract een vast dienstverband. Het maakt daarbij niet uit of de opvolgende arbeidscontracten voor dezelfde of verschillende functies zijn. Dit kennen we ook wel als ketenbepaling. Meer informatie daarover vindt u op de pagina Wanneer gaat mijn contract over in een vast contract? op de website van de Rijksoverheid, of leest u in het bericht over de gevolgen die de Wnra nu al kan hebben bij verlenging van tijdelijke dienstverbandenHet nieuwe kabinet is van plan dit te wijzigen. In het regeerakkoord van 10 oktober 2017 is opgenomen dat de periode waarna elkaar opeenvolgende tijdelijke contracten overgaan in een contract voor onbepaalde tijd, wordt verlengd van twee naar drie jaar. Daarnaast is afgesproken dat er ruimte moet zijn voor sociale partners, en in het uiterste geval de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, om de periode tussen tijdelijke arbeidscontracten te verkorten als het gaat om terugkerend tijdelijk werk dat ten hoogste gedurende een periode van 9 maanden kan worden verricht. Deze afspraken moeten nog worden omgezet in wetgeving.
  • Een arbeidsovereenkomst kan zowel mondeling als schriftelijk worden gesloten. Als u de overeenkomst schriftelijk afsluit, is het voor u en uw werknemer duidelijk wat de rechten en plichten zijn.
  • In een cao kan een schriftelijke arbeidsovereenkomst verplicht worden gesteld.

Wat moet u aan uw werknemer geven (bij het aangaan van een arbeidsovereenkomst)?

U zal een aantal gegevens schriftelijk of digitaal aan uw werknemer moeten geven. Wilt u dit digitaal doen? Dan moet uw werknemer hier uitdrukkelijk mee instemmen. U kunt de gegevens opnemen in het arbeidscontract. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • naam en woonplaats van de werkgever en de werknemer;
  • de plaats(en) waar de arbeid wordt verricht;
  • de functie van de werknemer of de aard van zijn arbeid;
  • het tijdstip van indiensttreding;
  • de duur van de overeenkomst indien deze voor bepaalde tijd is gesloten;
  • de aanspraak op vakantie of de wijze van berekening van de aanspraak daarop;
  • de duur van de in acht te nemen opzegtermijnen of de wijze waarop deze berekend worden;
  • het loon en de termijn van uitbetaling;
  • de gebruikelijke arbeidsduur per dag of per week;
  • of de werknemer gaat deelnemen aan een pensioenregeling;
  • de toepasselijke cao of regeling door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan.

Ook als een arbeidsovereenkomst mondeling is gesloten, is de werkgever wettelijk verplicht om deze gegevens binnen een maand schriftelijk of elektronisch aan de werknemer te verstrekken.  

Naast de afspraken in de arbeidsovereenkomst (arbeidscontract), zijn er voor werkgevers een aantal wettelijke regels van belang. Deze zien toe op de bescherming van de werknemers. Denk bijvoorbeeld aan:

Een aantal van deze wetten zijn nu ook al van toepassing op overheidswerkgevers (alleen het Burgerlijk Wetboek en de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag niet).

Meer informatie

Uitgebreidere informatie over de wettelijke regels voor arbeidsovereenkomsten vindt u op de pagina Waaraan moet mijn werkgever zich houden bij een arbeidsovereenkomst? op de website van de Rijksoverheid.

Voorbeeld arbeidsovereenkomst

Er bestaan veel verschillende model arbeidsovereenkomsten. Op de website van het UWV vindt u een voorbeeld van een vast contract en van een tijdelijk contract.

Let op: deze voorbeelden zijn in principe gemaakt voor werkgevers in de commerciële sector. U kunt deze voorbeelden niet in zijn geheel overnemen, omdat overheidswerkgevers bijvoorbeeld een eigen pensioenregeling kennen. Wel geven deze voorbeelden een goede indruk van de onderwerpen die in een arbeidsovereenkomst geregeld kunnen worden. 

Praktijkvoorbeelden en checklists

Wij werken hard aan meer praktijkvoorbeelden en handige checklists die u kunt gebruiken bij het afsluiten van arbeidsovereenkomsten.