Integriteit onder de Ambtenarenwet 2017: wat verandert er?

Burgers moeten op een integere, eerlijke en betrouwbare overheid kunnen rekenen. Integriteit van ambtenaren is daarvoor van groot belang. Ambtenaren moeten weten welke rechten en plichten zij hebben ten aanzien van integriteit.

Wanneer de Wnra in werking treedt, komen de regels over integriteit voortaan alleen nog in de wet te staan. Als overheidswerkgever kunt u vanaf dat moment geen eigen regels meer stellen. Wel moet u integriteitsbeleid opstellen, waarin u nadere invulling geeft aan die regels en in uw organisatie afspraken maakt over de toepassing ervan. In uw beleid mogen geen aanvullende rechten en plichten staan

Controleer huidige regelgeving

De Ambtenarenwet 2017 vormt vanaf de inwerkingtreding van de Wnra het nieuwe wettelijke kader. De regels in de wet bepalen wat wel en niet toegestaan is; eigen regels zijn niet meer mogelijk, maar eigen beleid wel. U kunt zich hierop nu al voorbereiden. U heeft nu misschien wel eigen regels gesteld ten aanzien van integriteit. Vergelijk dan uw huidige integriteitsregels met de regels uit de nieuwe ambtenarenwet en het Burgerlijk wetboek. U heeft als werkgever de taak om ervoor te zorgen dat de wettelijke regels in uw organisatie worden nageleefd en dat de medewerkers hiervan op de hoogte worden gesteld, bijvoorbeeld in het personeelshandboek of uw intranet.

Wat zou er bijvoorbeeld kunnen veranderen als gevolg van de Ambtenarenwet 2017?

De sectoren Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen hebben, bijvoorbeeld, in hun eigen regelgeving regels opgenomen over het verrichten van nevenwerkzaamheden. Maar ook ten aanzien van het hebben van financiële belangen, en het aannemen van giften. Deze regels vervallen per 1 januari 2020 en vanaf dat moment gelden de regels van de Ambtenarenwet 2017 ten aanzien van deze onderwerpen. Ook voor organisaties  die straks overheidswerkgever worden en dus onder de Ambtenarenwet 2017 gaan vallen, betekent dit dat zij geen eigen regels meer kunnen stellen en dat bestaande regels worden vervangen door de regels die in de Ambtenarenwet 2017 staan.

Wat houdt de nieuwe regelgeving wat betreft integriteit in?

In de Ambtenarenwet 2017 zijn verplichtingen voor de werkgever en verplichtingen voor de werknemer opgenomen (artikel 4 t/m 11 Ambtenarenwet 2017).  Elke overheidswerkgever moet (onder andere) het volgende doen:

  • Eed/belofte

    De werkgever moet ervoor zorgen dat de ambtenaar bij zijn indiensttreding de eed of belofte aflegt.

  • Integriteitsbeleid

    De werkgever moet integriteitsbeleid voeren gericht op bevorderen van goed ambtelijk handelen.

  • Gedragscode

    De overheidswerkgever moet een gedragscode opstellen.

De medewerker heeft ook verplichtingen, waaronder:

  • Geheimhouding

    De medewerker moet (bepaalde) informatie die hij in het kader van zijn functie heeft verkregen geheim houden.

  • Giften

    De medewerker mag zonder toestemming van zijn werkgever geen giften van derden aannemen.

  • Nevenwerkzaamheden

    De medewerker mag geen nevenwerkzaamheden verrichten die het vervullen van zijn functie, of het goed functioneren van de openbare dienst in gevaar brengt. Als daar sprake van kan zijn, dan moeten deze nevenwerkzaamheden worden gemeld.

Deze rechten en plichten voor overheidswerkgevers en ambtenaren zijn in de Ambtenarenwet 2017 geregeld. Eventuele procedurevoorschriften moet u in uw personeelshandboek opnemen.  Mogelijk worden er bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) nog nadere regels gesteld. Zodra een dergelijke AMvB er komt, zullen wij u nader informeren.