Nieuwe overheidswerkgever? Dit moet u nu al weten over de ambtsbelofte of -eed

Als overheidswerkgever bent u verplicht ambtenaren de ambtsbelofte of –eed af te nemen. Ambtenaren zijn verplicht de belofte of eed af te leggen. U kunt hier nu alvast op anticiperen.

Ambtenaar legt de ambtseed af

Waarom een belofte of eed?

Met een belofte of eed spreken ambtenaren uit dat zij zich realiseren wat het betekent om ambtenaar te zijn en dat zij zich daarnaar zullen gedragen. Ze zweren of beloven dat ze niet frauderen, zich niet laten omkopen of vertrouwelijke informatie lekken.

Wat kunt u nu al doen?

De formulering van de belofte en eed wordt bekend gemaakt in een algemene maatregel van bestuur (AMvB). De AMvB zal waarschijnlijk meerdere opties bieden op basis van de al bestaande belofte- of eedsformuleringen binnen de overheidssectoren. Van formuleringen die in de AMvB worden voorgeschreven, kan niet worden afgeweken.

Zodra de AMvB gereed is, volgt een nieuwsbericht op deze site. U kunt zich abonneren op de nieuwsbrief om dit bericht niet te missen.

Veel gestelde vragen over de ambtsbelofte of -eed

Wat is het verschil tussen de eed en belofte?

De belofte en eed hebben dezelfde rechtskracht, juridisch is er geen verschil. Het verschil is van religieuze aard: bij een eed zweert betrokkene en roept hij de hulp in van de god of hogere macht waar hij in gelooft (de traditionele bekrachtigingsformulering is “zo waarlijk helpe mij God Almachtig”). Bij de belofte is de bekrachtigingsformule volledig persoonlijk (“Dat verklaar en beloof ik”).

Is er een procedure voor het afleggen van een belofte of eed?

U kunt de procedure zelf vormgeven. Denkbaar is bijvoorbeeld om het afleggen van de belofte of eed bij een introductiedag voor nieuwe medewerkers. Het is uiteraard ook mogelijk het afleggen van de belofte of eed te laten plaatsvinden bij de indiensttreding van een individuele medewerker. Houd er wel rekening mee dat de ambtsbelofte of -eed volgens de wet moet plaatsvinden bij de indiensttreding. Om praktische redenen kan de aflegging van de belofte of eed binnen een periode tot maximaal drie maanden na de indiensttreding plaatsvinden.

Hoe ga je om met een ambtenaar die geen belofte of eed wil afleggen?

U hebt als overheidswerkgever de verplichting om de belofte of eed af te nemen. Ambtenaren hebben de verplichting de belofte of eed af te leggen. Als een werknemer weigert de belofte of eed af te leggen, dan moet hij daarop worden aangesproken. Probeer te achterhalen wat de reden is voor de weigering en ga daarover in gesprek. Met het afleggen van de belofte of eed laten ambtenaren zien dat ze een wezenlijk andere positie innemen dan werknemers bij commerciële bedrijven. Het afleggen van de belofte of eed is dan ook verplicht. De Wet verbindt echter geen sancties aan het niet-afleggen van de belofte of eed.

Moet ik een registratie bijhouden?

De ambtenaar moet het belofte- of eedsformulier ondertekenen en dit moet in het personeelsdossier van betrokkene worden opgeslagen. Het getekende belofte- of eedsformulier is zowel voor de ambtenaar als voor de werkgever het bewijsstuk dat u zich beiden aan de wet hebt gehouden. Bovendien kan bij een latere functiewisseling op het getekende belofte- of eedsformulier worden teruggevallen, zodat niet opnieuw de eed hoeft te worden afgelegd (tenzij de nieuwe functie dat vereist).

Zijn er voorwaarden verbonden aan het afleggen van de belofte of eed?

Ja, er worden voorwaarden verbonden aan de manier waarop deze wordt afgelegd. Deze zijn afgeleid van de wet vorm van de eed en zullen in de AMvB worden opgenomen.

Wie moet de belofte of eed afleggen?

Door de totstandkoming van de nieuwe Ambtenarenwet zijn er groepen werknemers die nu voor het eerst ambtenaar worden. Deze ‘nieuwe ambtenaren’ moeten de belofte of eed afleggen. Bij bestaande ambtelijke organisaties zouden alle ambtenaren de eed afgelegd moeten hebben. Als dat niet het geval is, is het raadzaam hiervoor een ‘inhaalslag’ te organiseren.

Ambtenaren die nieuw in dienst treden bij een overheidswerkgever, moeten bij de betreffende werkgever de belofte of eed afleggen.