Achtergrondartikel: De normalisering heeft een lange voorgeschiedenis

De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) kent een lange voorgeschiedenis. In de loop der jaren werden verschillen tussen de rechtspositie van werknemers in de markt en die van ambtenaren steeds kleiner. Bepaalde gebeurtenissen in de geschiedenis zetten het proces in gang. Een proces dat zal worden voltooid met de Wnra.

Opheffing stakingsverbod

In 1980 werd het stakingsverbod voor ambtenaren opgeheven en ging het Europees Sociaal Handvest voor ambtenaren gelden. Een verdrag waarin rechten en vrijheden zijn vastgelegd. Dit verdrag zette een proces in gang, waarin de arbeidsvoorwaarden bij de overheid niet langer eenzijdig konden worden opgelegd: een normaliseringsproces.

Invoering Overeenstemmingsvereiste

In 1989 werd als volgende stap in dat proces ingevoerd. Het zogenaamde ‘overeenstemmingsvereiste’. Dit houdt in dat regelingen, waaraan individuele ambtenaren rechten en plichten kunnen ontlenen, niet kunnen worden ingevoerd of gewijzigd zonder instemming van een meerderheid van de centrales van overheidspersoneel. De collectieve arbeidsvoorwaardenvorming bij de overheid is hiermee heel dicht komen te liggen bij die in de private sector. Ook is het recht op collectief onderhandelen (tussen werkgevers en bonden) gewaarborgd.

Decentralisatie arbeidsvoorwaardenoverleg

Tegelijkertijd was er als onderdeel van de normalisering van de arbeidsverhoudingen ook een proces van decentralisatie van de arbeidsvoorwaardenvorming gaande. Na experimenten op basis van protocollen, werd in 1993 het zogenaamde sectorenmodel ingevoerd. Hiermee kwam er een eind aan de centrale overlegstructuur voor de belangrijkste arbeidsvoorwaarden van het gehele overheidspersoneel. Voortaan werd er niet meer op centraal niveau door de minister van Binnenlandse Zaken, maar door de sectorwerkgevers met vakorganisaties van overheidspersoneel decentraal onderhandeld in 8 sectoren (later 14 sectoren).

Meer informatie

Benieuwd naar overige ontwikkelingen die voorafgingen aan de Wnra? In deze tijdlijn worden die in historisch perspectief gezet.