Rotterdam staat in de startblokken

Karin Barendse is concernbreed projectleider HR voor de gemeente Rotterdam. Ze is geen jurist, maar weet hoe de organisatie in elkaar zit en ze weet van organiseren. Begin mei van dit jaar pakte ze de implementatie van de Wnra op. Een flinke klus, die de nodige voorbereiding vraagt. Het gaat in Rotterdam bijvoorbeeld om elfduizend ambtenaren, van groenvoorziening en vuilophaaldienst tot de gemeentesecretaris en de woordvoerder van de wethouder. We spreken Karin over de ervaringen tot nu toe en kijken vooruit.

Karin Barendse

Beeld: Levien Willemse

VNG-draaiboek, basis voor projectplan

De projectleider kan zich in het Wnra-proces volledig concentreren op het organiseren van de systemen, processen, opleidingen en de communicatie met haar elfduizend collega’s van de gemeente Rotterdam. De metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) volgt de Rotterdamse regelingen en de waterschappen maken er, zoals Karin zegt; “echt hun eigen feestje van.” Daarmee is de operatie nog altijd omvangrijk. Het ligt bovendien gevoelig, want het gaat over de warm gekoesterde ambtelijke rechtspositie.

De voorbereiding van de implementatie is al een jaar geleden begonnen. Juristen zijn bijgeschoold in het private arbeidsrecht en een inventarisatie van de lokale regelgeving bracht specifiek Rotterdamse regelingen in beeld. In maart verscheen het VNG-draaiboek, inclusief conceptplanning en tijdpad.

Twee maanden later is Karin begonnen met het opzetten van een projectorganisatie. “Collega’s uit verschillende disciplines van de organisatie vonden het een interessant traject en wilden graag in de projectgroep, dat was een leuke opsteker! Bij de start en het bepalen van de prioriteiten zijn we vervolgens enorm geholpen door de Project Start Up (PSU) en het VNG-draaiboek, het werd de basis van het projectplan.”

G4 trekken samen op

In mei vond ook een eerste overleg plaats met de andere steden van de G4. Iedereen was ongeveer op hetzelfde punt in de voorbereidingen en men besloot samen op te trekken. Het wiel hoeft niet door ieder apart te worden uitgevonden en waar mogelijk pakken de steden zaken efficiënt samen op. Samen oppakken of synchroniseren voorkomt ook ruis in de communicatie.

“Kan ik straks makkelijker ontslagen worden? Dat is een van de belangrijkste spookverhalen die de ronde doen. Dat is dus niet zo. Sterker: in individuele gevallen kan het zelfs moeilijker worden dan nu. Hoe daar in verschillende doelgroepen binnen de gemeente tegenaan wordt gekeken en hoe we daar in de communicatie mee om moeten gaan, wordt nog onderzocht. Maar als straks andere partijen, de pers en de buitenwereld met het onderwerp bezig gaan, kunnen andere beelden ontstaan. Ook daarom is het van belang dat we samen blijven optrekken.”

De Wnra komt er dus niet om ambtenaren makkelijker te ontslaan. Wat is dan wel de insteek van de operatie? “Het is een volgende stap in het proces om de rechtspositie van ambtenaren en werknemers in het bedrijfsleven gelijk te trekken. Het gaat om normalisatie. Er verandert eigenlijk niet veel voor de Rotterdamse ambtenaren."
 

Een ambtenaar die een geschil heeft met de werkgever gaat straks niet meer naar de bezwaarcommissie, maar naar de kantonrechter. Net als werknemers in het bedrijfsleven. Wel bespreken partijen nog of er een geschillencommissie moet komen als tussenstap naar een definitieve oplossing. Verder bekijkt men welke onderwerpen straks op welke plek geregeld zullen zijn: in de landelijke cao, het Burgerlijk Wetboek of een eventueel personeelshandboek. 

Laatste hobbels

Rotterdam moet - net als veel andere gemeenten - nog besluiten of ze zal uitgaan van een automatische omzetting van de aanstelling in een arbeidsovereenkomst op grond van de wet, of dat er daadwerkelijk een arbeidsovereenkomst door beide partijen wordt ondertekend. De VNG is gevraagd de juridische consequenties van de verschillende opties in beeld te brengen. “Los van wat de beste keuze is; het zal veel uitmaken. Als alle ambtenaren moeten gaan tekenen, dan vraagt dat veel.”

Er zijn nog meer hobbels te nemen voor de implementatie echt van start kan gaan. De belangrijkste is het finaliseren van de landelijke cao-afspraken. Over de cao wordt nu landelijk onderhandeld door de bonden en de VNG. De hoop is dat er in november 2018 een definitieve cao ligt. De precieze woorden van die tekst zijn belangrijk voor de invulling van de aanpassingen in systemen, processen, opleidingen en communicatie. ”Het betekent dat we moeten wachten, terwijl we – gezien het tijdpad – niet kunnen wachten. Dat is een beetje de positie waarin de projectgroep nu zit.”

Niet wachten

Ondertussen kan er ook veel wél. Zo zijn er gesprekken met de leveranciers van systemen en opleidingen. Zij gaan straks met veel klanten tegelijk aan de slag en daarop bereidt men zich nu samen voor. De gemeente licht de eigen processen door om te weten wat de veranderingen daar teweeg zullen brengen. HR-adviseurs haken aan en het schrijven van communicatieplannen kan beginnen.

“Pas in de tweede helft van komend jaar gaan we echt uitvoeren. Voor die tijd opleidingen aanbieden heeft geen zin. Er zijn nog te veel onzekerheden en er moet momentum zijn. Anders beklijft het niet. Dat geldt ook voor de communicatie met de werknemers. Zodra er meer bekend is over de inhoud beginnen we met algemene berichtgeving. Naarmate de datum van 1-1-2020 nadert, gaan we specifieker, intensiever en persoonlijker communiceren. Op intranet zal maandelijks aandacht zijn voor de Wnra. Er zullen inloopbijeenkomsten en spreekuren komen, met daarnaast ruimte voor individuele vragen bij de servicedesk HR.”

Voor tips aan andere gemeenten is het nog een beetje vroeg, meent Karin. Ze is wel blij dat de gemeente er niet voor kiest om invoering van de Wnra aan te grijpen voor een nog breder veranderingstraject, “We houden het graag zo simpel mogelijk.“