Arbeidsrecht in festivalvorm: LabourLawLands 2019 trekt ruim 2000 bezoekers

Op donderdag 21 november verzamelden ruim 2.000 bezoekers zich in De Fabrique in Maarssen voor LabourLawLands 2019: hét grootste arbeidsrechtcongres van Nederland. Meer dan 130 sprekers gingen in 80 workshops en verschillende Academy-sessies in op de veranderingen naar aanleiding van de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) en de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab). Maar ook was er ruimte voor vraagstukken die daaraan gekoppeld zijn, zoals pensioen, zzp en de toekomst van werk. Dit alles opgezet als festival: met verschillende ‘stages’, muziek, foodtrucks en ander entertainment.

Sfeerfoto op arbeidsrechtcongres LabourLawLands 2019 in de Fabrique in Utrecht

Dans en illusionisme

Om 10:00 startte het programma met een spectaculaire plenaire opening zoals we die niet vaak zien bij vakcongressen. Vijf dames betraden het podium voor een show vol dans en illusionisme: op een feestelijke wijze toverden zij de organisatoren van het congres één voor één tevoorschijn. Nadat Charlotte E. Dingemans, Kim Hakvoort en Marion van den Brekel uit verschillende magische boxen werden gehaald, verschenen ook Alfons Kouwenhoven, Ruben van Arkel, Chris Nekeman en, abseilend vanaf het plafond, Ruben Houweling ten tonele. Na dit spektakel volgde een videoboodschap van onze kersverse minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Raymond Knops, die stilstond bij de afgelopen jaren, waarin hard gewerkt is om de inwerkingtreding van de Wnra op 1 januari 2020 mogelijk te maken. Ten slotte sprak Fatma Koşer Kaya, in 2010 initiatiefneemster van het wetsvoorstel dat wij nu als de Wnra kennen, het publiek nog toe:

“Ik had een droom. Ik hoop dat met de nieuwe wetgeving iedereen gelijk behandeld kan worden.” – Fatma Koşer Kaya

Daarna was het festivalterrein geopend en startten de eerste workshops, verdeeld over drie categorieën: @Academy, @Work, en @Work verdieping.

Uitgelicht @Work verdieping: Onderwijs en normalisering

Om 10:45 uur stonden Frans Brekelmans (expert onderwijs(arbeids)recht) en Elmira van Vliet (jurist en universitair docent) klaar voor een toelichting op de Wnra vanuit het onderwijsveld, tijdens hun workshop ‘Onderwijs en normalisering: Arbeidsrecht in de onderwijssector 2020.’ Want wat verandert er per 1 januari 2020 in het onderwijs?

In het huidig recht vallen leerkrachten in het openbaar onderwijs onder de Ambtenarenwet. In het bijzonder onderwijs wordt gewerkt met de reguliere arbeidsovereenkomst en cao’s die voortkomen vanuit verschillende sectorwetten. Met ingang van komend jaar komt dit onderscheid te vervallen en geldt voor alle onderwijzers een reguliere arbeidsovereenkomst. Maar met de sector onderwijs is iets bijzonders aan de hand, legt Elmira uit: niet alle scholen vallen namelijk onder de definitie van overheidswerkgever zoals die in de Wnra was opgenomen. Als een school namelijk in stand wordt gehouden door een stichting, en niet wordt gefinancierd door de overheid, dan is de definitie niet passend. Om een rechtelijke splitsing van deze twee typen onderwijsinstellingen te voorkomen is de ‘Wnra onderwijs’ in het leven geroepen – een aparte wet. 

Het vervolg van de presentatie stond volledig in het teken van de inhoud en bijzonderheden van de Wnra onderwijs. Onderwerpen als aanstelling versus benoeming, ontslag en de ketenregeling Wab passeerden de revue. Ook het publiek nam regelmatig deel aan de discussie. Er was ruimte voor vragen en mensen in de zaal waren ook bereid die van elkaar te beantwoorden. Want hoe staat het nu bijvoorbeeld met de positie van het schoolbestuur? Ten slotte presenteerde het duo Brekelmans en Van Vliet verschillende stellingen gelinkt aan casussen uit de actualiteit. Over één van die stellingen was vrijwel iedereen het eens:

“Het is goed dat er straks één arbeidsrecht geldt voor de hele onderwijssector.”

Sfeerfoto van netwerkende mensen op arbeidsrechtcongres LabourLawLands 2019 in de Fabrique in Utrecht

Uitgelicht @Academy: TED Talks: The law mix show

In de categorie @Academy startten om 12:15 de TED Talks: The law mix show, waarin 5 professionals in elk 10 minuten een vernieuwende en prikkelende stelling verdedigden tegenover de net gepensioneerde en meest ervaren arbeidsrechter van ons land: Sjef de Laat. Ruud Schepers (advocaat arbeidsrecht bij Kennedy van der Laan) beet het spits af met zijn visie op de transitievergoeding. Want waarom betalen wij die eigenlijk? Hoewel de transitievergoeding bedoeld is voor a) het compenseren van een ontslag en b) het ondersteunen bij de overgang naar een nieuwe baan, wordt deze daar in de praktijk helemaal niet voor gebruikt. Zo stelt Ruud: “Hoe vaak gebeurt het niet dat ex-medewerkers de vergoeding gebruiken om mee op vakantie te gaan? Daar moet verandering in komen.” Hoe zorgen we ervoor dat beide doelen wél gehaald worden? Als oplossing komt hij met het transitiebudget, een geldbedrag dat niet langer is gebonden aan de baan, maar aan het individu. Op zo’n budget, afkomstig uit een fonds, kan een werknemer zijn gehele werkende leven aanspraak maken voor de overgang naar een nieuwe baan.

Nadat Sjef de Laat de stellingname van Ruud in twijfel trok met verschillende tegenvragen mochten ook de overige vier kandidaten hun pitch houden: Frank Dekker liet zich uit over het handelen van de Hoge Raad in de kwesties Wilco en de Kolombeschikking, Ilse Baijens ging in op het wetsvoorstel van de PvdA met betrekking tot het recht op onbereikbaarheid, Hayat Barrahmun trok het concurrentiebeding in de arbeidsovereenkomst in twijfel en Loes Wevers deelde haar mening over de (Wet werk en zekerheid) Wwz en de Wab. Door de veelzijdige onderwerpen en de snelheid van het programma waren de TED Talks zeker de moeite waard.

Verder op het programma

Naast deze twee bijeenkomsten was er nog veel meer te doen tijdens LabourLawLands 2019. Zo waren er overkoepelende sessies over de eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden, de transitievergoeding, de vaststellingsovereenkomst, de gemeenschappelijke regelingen en integriteit. Maar sommige sessies gingen ook in op specifiekere vraagstukken, zoals ontwikkelingen en wijzigingen in de ontslagvergoedingen, goed werkgeverschap, slapende dienstverbanden en grensarbeid. Tussen de sessies door kon de festivalbezoeker een ronde doen over de informatiemarkt, of voor verzorging van de innerlijke mens terecht bij verschillende foodtrucks. Om 17:30 uur werd de eerste ronde van het diner gepresenteerd. Tussen de gangen door werd het inhoudelijke programma om 18:30 uur plenair afgesloten met bijdragen van Hans Borstlap en minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Voor de echte party-animals was de dag nog niet voorbij: tot 22:00 uur kon er worden gefeest met The Boston Tea Party. Volgend jaar weer?