Volgens de huidige planning gaat de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) 1 januari 2020 in werking. Voorlopig wordt het in werking gaan van de wet voorbereid en verandert er voor werkgevers nog niks. De vertegenwoordigers van de overheidssectoren zorgen tijdig voor de veranderingen die nodig zijn voor de invoering van de wet en de voorlichting daarover.

De planning is erop gericht dat vanaf 2020 de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren in werking treedt. Dat heeft gevolgen voor de arbeidsrelatie tussen werkgever en medewerker. De wet regelt dat voor de meeste ambtenaren vanaf de ingangsdatum het private arbeidsrecht geldt. Dat betekent dat de eenzijdige aanstelling verdwijnt. Daar komt een arbeidsovereenkomst voor in de plaats, net als werknemers in het bedrijfsleven die hebben.

Medewerkers hebben en houden gewoon rechtsbescherming, alleen zal die straks anders zijn geregeld. Loopt het in het werk bijvoorbeeld niet goed en komt u er samen echt niet uit? Dan kan er om een onafhankelijk oordeel worden gevraagd bij de kantonrechter. Ontslaan is alleen mogelijk als daar een redelijke grond voor is én meestal alleen via het UWV of de kantonrechter. Die moet vooraf toestemming geven, en dat is dus nieuw. De gronden voor ontslag blijven nagenoeg hetzelfde. Ook verandert de manier waarop collectieve arbeidsvoorwaarden tot stand komen. De Wet op de cao wordt van toepassing en de cao gaat meteen gelden. Hij hoeft dus niet eerst in een rechtspositieregeling te worden omgezet.

Het salaris, de vakantie-uren en de andere arbeidsvoorwaarden veranderen ook niet door de nieuwe wet. Deze kunnen wel net als nu veranderen door cao-afspraken tussen werkgevers en vakbonden.

Wat niet verandert is de bijzondere status. We zijn en blijven ambtenaar en we werken voor het publieke belang. Het Burgerlijk Wetboek gaat gelden, maar de Ambtenarenwet blijft en het integriteitsbeleid geldt straks nog steeds. Medewerkers mogen bijvoorbeeld ook nog steeds niet zomaar geschenken aannemen. Door de nieuwe wet komen er ook ambtenaren bij. Dit komt door de definitie van ‘overheidswerkgever en ‘ambtenaar’ in de nieuwe Ambtenarenwet.

Dus:

  • De eenzijdige aanstelling wordt een arbeidsovereenkomst;
  • het Burgerlijk Wetboek en de Wet op de cao gaan gelden;
  • cao’s komen in plaats van rechtspositieregelingen;
  • De rechtsbescherming blijft ook, maar is anders geregeld.
  • De Ambtenarenwet en de ambtelijke status blijven, het integriteitsbeleid blijft ook
  • Er komen nieuwe ambtenaren bij.

Voor u als werkgever verandert er dus het één en ander. Op de website staat wat u moet doen om uw organisatie voor te bereiden.

> Bekijk hier wie er aan zet is en wat er moet worden voorbereid.


In de dagelijkse praktijk zal er relatief weinig veranderen als gevolg van de wet. De werkgever sluit in het vervolg een tweezijdig arbeidscontract af met een nieuwe werknemer in plaats van dat hij of zij een eenzijdig aanstellingsbesluit neemt. Bij arbeidsgeschillen vervalt de afwijkende rechtsgang van ambtenaren. Net als in de marktsector gaat de kantonrechter hier voortaan over. Ook het systeem rond ontslag verandert: de overheidswerkgever kan straks in de meeste gevallen pas tot ontslag overgaan na tussenkomst van het UWV of de kantonrechter.

Materiële arbeidsvoorwaarden

De materiële arbeidsvoorwaarden, zoals salaris, eindejaarsuitkering of vakantie-uren veranderen niet door de nieuwe wet. Net zoals nu het geval is wordt de inhoud van deze voorwaarden overeengekomen in het overleg van werkgevers en vakbonden. Bij onderhandelingen over een nieuwe cao kunnen wel andere afspraken gemaakt worden. Daarnaast blijven ambtenaren een speciale status houden. In de nieuwe Ambtenarenwet staan nog steeds regels over bijvoorbeeld geheimhoudingsplicht, het verbod om giften aan te nemen en de plicht om nevenfuncties te melden.