Het begrip ‘ambtenaar’ krijgt een andere betekenis

Zowel de oude Ambtenarenwet als de (nieuwe) Ambtenarenwet 2017 kent het begrip ‘ambtenaar’. In beide wetten heeft die term echter een andere betekenis. 

Er zijn twee verschillen:

1. De aard van de arbeidsrelatie verandert: 

  • bij de oude Ambtenarenwet is dat een (eenzijdige) aanstelling;
  • bij de Ambtenarenwet 2017 een (tweezijdige) arbeidsovereenkomst;

2. De organisatie waar de ambtenaar werkzaam is, is veranderd:

  • bij de oude Ambtenarenwet moest die tot de openbare dienst behoren;

  • bij de Ambtenarenwet 2017 moet het een overheidswerkgever zijn. Niet alle overheidswerkgevers behoren tot de openbare dienst, en vice versa.

In andere wetten waarin het begrip ‘ambtenaar’ wordt gebruikt, mag de betekenis of reikwijdte niet veranderen. Daarom wordt er per bepaling gekeken op wie die precies van toepassing is. Het kan nodig zijn om een begripsbepaling in een andere wet aan te passen. Zo blijft de betekenis en het toepassingsbereik van die wet behouden.

Een arbeidscontractant wordt ambtenaar

Een arbeidscontractant is iemand die tijdelijk voor de overheid werkt op basis van een arbeidsovereenkomst. Een arbeidscontractant werd in de oude Ambtenarenwet daarom niet gezien als ambtenaar. Echter in sommige wetten is geregeld dat voor de toepassing van die wet onder het begrip ‘ambtenaar’ ook de arbeidscontractant valt. Dit is bijvoorbeeld in de Gemeentewet en de Provinciewet zo geregeld; het begrip ‘ambtenaar’ is momenteel in deze wetten wat uitgebreid. De vroegere arbeidscontractanten zijn onder de Ambtenarenwet 2017 wel ambtenaar, als zij een arbeidsovereenkomst hebben met een overheidswerkgever. Wettelijke uitbreidingen van het ambtenarenbegrip naar de arbeidscontractanten zijn na 1 januari 2020 niet langer nodig en kunnen daarom worden geschrapt.

Uitgezonderde groepen hebben geen arbeidsovereenkomst

De zogenaamde uitgezonderde groepen van de Wnra, hebben op grond van artikel 3 van de Ambtenarenwet 2017 geen arbeidsovereenkomst met hun overheidswerkgever. Zij behouden na 1 januari 2020 hun aanstelling en zijn daardoor geen ambtenaar in de zin van de Ambtenarenwet 2017. Zij waren echter wel ambtenaar in de zin van de oude Ambtenarenwet. 

Voorbeeld met politieambtenaren

Het kan voorkomen dat in bijzondere wetten wordt gesproken van ‘ambtenaren’ en dat daaronder bijvoorbeeld ook politieambtenaren vallen. In dat geval moest er worden geregeld dat politieambtenaren ook na 1 januari 2020 onder die bijzondere wetten blijven vallen. Maar politieambtenaren blijven bijvoorbeeld wel ambtenaar van politie in de zin van de Politiewet 2012.