De overgang van bestuursrecht naar privaatrecht

Door de overgang naar het privaatrecht moeten wetten op twee vlakken worden gewijzigd. Zo moet de terminologie in wetten worden aangepast. Daarnaast kan de bevoegdheid tot het in dienst nemen van personeel verschuiven. Dit moet worden voorkomen.

Terminologische aanpassingen

In het huidige ambtenarenrecht is er een bevoegd gezag dat een ambtenaar aanstelt, bevordert, schorst of ontslaat. Het bevoegd gezag kan dus eenzijdig de positie van de ambtenaar vaststellen en veranderen. Na de inwerkingtreding van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) past dat niet meer. Het privaatrecht geldt dan als uitgangspunt. Een werkgever en werknemer (de contractspartijen) bepalen dan gezamenlijk hoe hun verhouding eruit ziet. Dit moet terugkomen in de terminologie die in wet- en regelgeving wordt gebruikt om de positie van ambtenaren te regelen.

Nu wordt er nog gesproken van een bevoegdheid tot het aanstellen van een ambtenaar. Na de normalisering van de rechtspositie zal dit worden vervangen. Dan moet geregeld worden wie bevoegd is om arbeidsovereenkomsten met (toekomstige) ambtenaren aan te gaan. Na instemming van de (toekomstige) ambtenaar komt de arbeidsrelatie pas daadwerkelijk tot stand.

Indienstneming van het personeel

Nu wordt de bestuursrechtelijke aanstelling door een bestuursorgaan (bijvoorbeeld het college van burgemeester en wethouders) verleend. Dat gebeurt bij een eenzijdig besluit van het bestuursorgaan. Na de inwerkingtreding van de Wnra wordt de arbeidsovereenkomst door de rechtspersoon (bijvoorbeeld de gemeente) aangegaan. De rechtspersoon wordt daarbij door iemand vertegenwoordigd, omdat een rechtspersoon een entiteit is en geen persoon die een handtekening kan zetten. De wet bepaalt bij overheidslichamen wie als vertegenwoordiger mag optreden (in het geval van de gemeente is dat de burgemeester). Degene die als vertegenwoordiger optreedt bepaalt of een (arbeids)overeenkomst namens de rechtspersoon wordt aangegaan en wat daarvan de inhoud is. Daarmee heeft diegene ook zeggenschap over het personeel. 

De inwerkingtreding van de Wnra kan een verschuiving van bevoegdheden tot gevolg hebben. Dit is het geval wanneer het bestuursorgaan, dat nu ambtenaren aanstelt, een ander is dan degene die als vertegenwoordiger optreedt bij het sluiten van een arbeidsovereenkomst. In de aanpassingswetgeving worden in die gevallen maatregelen genomen om die verschuiving te voorkomen. Zo behoudt het orgaan dat nu zeggenschap heeft over het personeel die zeggenschap. 

Meer informatie

Lees verder voor meer informatie over het verschil tussen een bestuursorgaan en rechtspersoon.